የሳንባ ምች

የሳንባ ምች በሽታ በሳንባ ውስጥ የሚገኘው የአየር መለዋወጫ አካል በኢንፌክሽን(ባክቴሪያ፣ ቫይረስ እና ሌሎች) ሲጠቃ የሚፈጠር ህመም ነው። ከኢንፌክሽን አይነቶች የተለመደ እና ብዙ ሰዎችን የሚያጠቃ ሲሆን፤ ምልክቶቹን ቶሎ በመለየት እና ተገቢውን ህክምና በማግኘት ከበሽታው ሙሉ በሙሉ ማገገም ይቻላል።

• ትንባሆ ማጨስ
• አልኮል አብዝቶ መጠጣት
• በእድሜ መግፋት
• የሚጥል በሽታ መኖር
• የበሽታ መከላከል መቀነስ(ኤች አይ ቪ፣ የኩላሊት መድከም፣ካንሰር)

• የደረት ህመም
• ትንፋሽ ማጠር
• ሳል
• አክታ
• ትኩሳት
• የምግብ ፍላጎት ማጣት
• አስም እና ሌሎች ተጓዳኝ የሳንባ ህመሞች ተላላፊነት የሳንባ ምች(በተለይ ደሞ በቫይረስ የሚነሳው የሳንባ ምች) በብዛት በትንፋሽ የሚተላለፍ ነው። ማስክ ሳይጠቀሙ በቅርበት ከተያዘ ሰው ጋር መኖር ወይም መስራት እንዲተላለፍ ያደርጋል። ስለዚህ ማስክ መጠቀም እና ርቀትን መጠበቅ እንዲሁም በቂ አየር የሚገባበት ሁኔታ መፍጠር ተገቢ ነው።

የሳንባ ምች በሽታ ተጓዳኝ በሽታ ያልባቸው እና እድሜያቸው የገፋ ሰዎች ላይ ሊጸና ይችላል። ይህን ተከትሎ፡

• ሳንባ ውሃ መቋጠር
• የኢንፌክሽኑ ወደ ሌላ አካል መንሰራፋት
• የታካሚው መድከም እና የመሳሰሉት አስከፊ ውጤቶች ይከሰታሉ። በዚህ ምክንያት ታካሚዎች ሆስፒታል ተኝተው መታከም ሊኖርባቸው ይችላል ሳንባ ውሃ ሲቋጥር ያንን እንደተግቢነቱ በመርፌ በመቅዳት እና ናሙናውን ለምርመራ መላክ ሊያስፈልግ ይችላል።

ለሳንባ ምች በሽታ የደም ምርመራ እና በልምድ ራጅ የሚባለው (ኤክስ ሬይ) በቂ ሲሆኑ እንደ ታካሚው ሁኔታ ሃኪሞች ተጨማሪ ምርመራ ሊያደርጉ ይችላሉ ለምሳሌ፡ ቲቢ ከተጠረጠረ ለዛ የሚሆን የአክታ ምርመራ መጨመር ሊገባ ይችላል። እንዲሁም እንደአስፈላጊነቱ በሃኪም የኩላሊት ምርመራ፣ የንጥረ ነገር መጠን ምርመራ ሊታዘዝ ይችላል።

ህመሙ አንቲ ባዮቲክስ በመጠቀም የሚታከም ሲሆን ቀጣይ የተዘረዘሩት መድሃኒቶች በብዛት የሚታዘዙ ናቸው። የሚዋጡ መድሃኒቶች፦

• Amoxacillin
• Azithromycin
• Augmentin የጸና የሳንባ ምች በሽታ ሲኖር ደሞ የሚወጉ መድሃኒቶች፡-
• Ceftriaxone
• cefepime
• vancomycin ታካሚው የሳንባ ውሃ መቋጠር እና መግል መያዝ ካለው በሃኪሙ ውሳኔ በደረት ውስጥ ቱቦ ሊገባለት ይችላል።

ከላይ እንደተጠቀሰው የሳንባ ምች መጽናት እና መደጋገም የሚታይባቸው ግለሰቦች አሉ። በመሆኑም፦

• ትንባሆ ከማጨስ መቆጠብ
• የአልኮል ፍጆታ መቀነስ
• ጉንፋን የትያዘ ሰው አካባቢ ላይ ሲኖር ርቀትን መጠበቅ እና ማስክ መጠቀም
• አስምን የመሰሉ ተጓዳኝ የሳንባ ህመሞች ሲኖሩ መድሃኒት ተከታትሎ መውሰድ እና ከሚቀሰቅሱ ነገሮች መራቅ
• ጥሩ አመጋገብ መከተል የሳንባ ምችን መከሰት እና የበሽታውን መጽናት የሚቀንሱ መንገዶች ናቸው።